რა არის EGR სარქველი და როდის სჭირდება მას ყურადღება

რა არის EGR სარქველი და სად მდებარეობს

EGR სარქველი ძრავის გამონაბოლქვისა და შემშვებ სისტემებს შორის აირის გასასვლელს მართავს და, ჩვეულებრივ, ძრავზე ან მის ახლოს მდებარეობს. ზუსტი მდებარეობა კონკრეტულ ძრავზეა დამოკიდებული: ზოგ შემთხვევაში დაინახავთ ლითონის მილებთან შეერთებულ სარქველს, ზოგჯერ კი კვანძის დიდი ნაწილი სხვა დეტალებს ეფარება. პრობლემის აღწერისთვის მისი დამოუკიდებლად მოძებნა არ გჭირდებათ. თუ სახელოსნოს თქვენი ავტომობილის მოდელსა და ძრავის მონაცემებს მიაწვდით, სპეციალისტი შეძლებს დაადგინოს, როგორ არის მოწყობილი სისტემა სწორედ თქვენს ავტომობილზე.

გამონაბოლქვის რეცირკულაცია ნიშნავს, რომ მუშაობის განსაზღვრულ პირობებში გამონაბოლქვი აირის ნაწილი ძრავში ხელახლა ხვდება. ეს აირი შემავალ ახალ მუხტს აზავებს, რაც წვის მაქსიმალური ტემპერატურისა და აზოტის ოქსიდების, ანუ NOx-ის, წარმოქმნის შემცირებას უწყობს ხელს. როდის არის რეცირკულაცია საჭირო, ძრავის მართვის სისტემა განსაზღვრავს; სარქველი მუდმივად ღია არ არის. EGR არც გამონაბოლქვის ფილტრია. ეს სხვადასხვა დანიშნულების კომპონენტებია და ერთის შეცვლა მეორის გაუმართაობას ავტომატურად არ აგვარებს.

რატომ გროვდება ნამწვი სარქველსა და გამაგრილებელში

ნამწვი გროვდება იმიტომ, რომ გამონაბოლქვს თან მოაქვს ნაწილაკები, რომლებიც EGR-ის ზედაპირებზე ილექება, განსაკუთრებით შემშვები სისტემიდან მოხვედრილ ზეთოვან ნარჩენებთან შერევისას. დროთა განმავლობაში ეს ნადები არხებს ავიწროებს ან სარქვლის მოძრაობას აფერხებს. დაგროვების სისწრაფე დამოკიდებულია ძრავზე, მის მდგომარეობასა და იმაზე, როგორ იყენებთ ავტომობილს. თბილისში საცობებში ხშირი გაჩერება და დაძვრა მექანიკოსისთვის სასარგებლო ინფორმაციაა, თუმცა მხოლოდ საცობებში მოძრაობა ვერ დაამტკიცებს, რატომ შეიზღუდა აირის გავლა კონკრეტულად თქვენი ავტომობილის EGR სისტემაში.

ბევრ ძრავში EGR-ის გამაგრილებელიც გამოიყენება და ისიც შეიძლება დაიხშოს. მისი დანიშნულებაა რეცირკულირებული გამონაბოლქვის გაგრილება შემშვებ სისტემაში მოხვედრამდე; ამისთვის, ჩვეულებრივ, ძრავის გამაგრილებელი სითხე გამოიყენება. შიდა აირის არხები შეიძლება მაშინაც შევიწროვდეს, როდესაც თავად სარქველი ჯერ კიდევ მოძრაობს. ამიტომ მხოლოდ ხილული სარქვლის გაწმენდის შემდეგ ნაკადის შეზღუდვის მიზეზი შეიძლება დარჩეს. ჰკითხეთ სახელოსნოს, მოიცავს თუ არა შემოწმება გამაგრილებელს, დამაკავშირებელ მილებსა და შესაბამის შემშვებ არხებს, ნაცვლად იმისა, რომ პრობლემა მხოლოდ ერთ დაბინძურებულ დეტალს მიეწეროს.

გაჭედილი ან დახშული EGR სარქვლის ნიშნები

გაჭედილმა სარქველმა ან EGR-ში შეზღუდულმა ნაკადმა შეიძლება გამოიწვიოს ძრავის არათანაბარი მუშაობა, აჩქარებისას შეფერხება ან ძრავის გამაფრთხილებელი ინდიკატორის ანთება, თუმცა ეს ნიშნები მხოლოდ EGR-ისთვის დამახასიათებელი არ არის. ნამწვის გამო სარქველი შეიძლება გაიჭედოს, რასაც უქმ სვლაზე არათანაბარი მუშაობა, შეფერხება და ისეთი კოდები მოჰყვეს, როგორიცაა P0401. ეს კოდი, ჩვეულებრივ, EGR-ის არასაკმარის ნაკადზე მიუთითებს, მაგრამ დაზიანებულ დეტალს თავისთავად არ ადგენს. დახშობას, მართვის პრობლემასა და სენსორის არაზუსტ სიგნალს განსხვავებული შეკეთება შეიძლება დასჭირდეს, მიუხედავად ერთნაირი ინდიკატორისა.

ღია მდგომარეობაში გაჭედილმა სარქველმა შეიძლება გამონაბოლქვი მაშინაც გაატაროს, როდესაც ძრავს რეცირკულაცია არ სჭირდება, და ხელი შეუწყოს უქმ სვლაზე არათანაბარ მუშაობას ან ძრავის ჩაქრობას. დახურულმა სარქველმა ან დახშულმა არხმა კი მოთხოვნილი ნაკადი შეიძლება შეაფერხოს. სახელოსნოს უთხარით, პრობლემა დაქოქვისას ჩნდება, გახურებულ ძრავზე, საცობში თუ აჩქარებისას. თუ სიმძლავრე მკვეთრად იკლებს, ძრავი განმეორებით ქრება, გადახურება შეინიშნება ან ძრავის ინდიკატორი ციმციმებს, უსაფრთხოდ გაჩერდით და შეფასება მოითხოვეთ; საცდელი მოძრაობა აღარ გააგრძელოთ.

• აღნიშნეთ, სიმპტომების დაწყებისას ძრავი ცივია თუ გახურებული.
• ჩაიწერეთ გამაფრთხილებელი შეტყობინებები და უკვე წაკითხული დიაგნოსტიკური კოდები.
• ახსენეთ ბოლო შეკეთება, გამაგრილებელი სითხის კლება ან საწვავის ხარჯის ცვლილება.
• აღწერეთ, შეფერხება უქმ სვლაზე იგრძნობა თუ აჩქარებისას.

Toyota Prius-ის 2ZR-FXE ძრავის EGR სისტემა

Toyota Prius-ის შემთხვევა ცალკე ყურადღებას იმსახურებს, რადგან მისი ძრავის EGR-ის კონტურში ნაკადი შეიძლება მნიშვნელოვნად შეიზღუდოს. Toyota-ს 2ZR-FXE ჰიბრიდულ ძრავზე EGR-ის დახშობა ტექნიკური მომსახურების კარგად ცნობილი პრობლემაა. თუ თქვენ Prius გყავთ, სახელოსნოს სთხოვეთ გადაამოწმოს, კონკრეტულად რომელი ძრავია თქვენს ავტომობილში. ნუ ჩათვლით, რომ ყველა Prius-ს ერთნაირი სისტემა აქვს. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საქართველოში შემოყვანილი მეორადი ავტომობილებისთვის: მათი მომსახურების ისტორია შეიძლება არასრული იყოს, ხოლო ადრე ჩატარებული გაწმენდა ან დეტალების შეცვლა დოკუმენტურად არ დასტურდებოდეს.

2ZR-FXE-ის შემოწმებისას ჰკითხეთ, საჭიროა თუ არა სარქვლის, გამაგრილებლის, დამაკავშირებელი მილებისა და შემშვები კოლექტორის გამანაწილებელი არხების ერთობლივი შეფასება. ერთი კომპონენტის გაწმენდა არ ადასტურებს, რომ მთელ კონტურში აირი სათანადოდ გადის. ძრავის არათანაბარ მუშაობასა და წვის გამოტოვებას უფრო ფართო დიაგნოსტიკაც სჭირდება: ანთების, საწვავის მიწოდებისა და მექანიკურმა პრობლემებმა შეიძლება მსგავსი ნიშნები გამოიწვიოს. გამაგრილებელი სითხის კლება ან გადახურება დაუყოვნებლივ და ცალკე ახსენეთ. მხოლოდ მოდელის რეპუტაციაზე დაყრდნობით ნუ დაეთანხმებით ვერც EGR-ის და ვერც ძრავის სერიოზული დაზიანების დიაგნოზს.

რას ამოწმებს სახელოსნო და როგორ აგვარებს პრობლემას

სახელოსნო EGR-ის პრობლემას ადგენს თქვენი აღწერილი სიმპტომების, შეცდომის კოდების, მუშაობის მონაცემებისა და სარქვლისა თუ აირის არხების შემოწმების შეჯერებით. ძრავის ტიპის მიხედვით, შეიძლება შემოწმდეს, ასრულებს თუ არა სარქველი მართვის სისტემის ბრძანებას, როგორია ელექტრული შეერთებები და შეესაბამება თუ არა რეალური ნაკადი მოთხოვნილს. ნამწვის მოცილება შეიძლება დაეხმაროს დაბინძურებულ, მაგრამ გამართულ კომპონენტს. თუმცა გაწმენდა ვერ შეაკეთებს ყველა დაზიანებულ ამძრავს, სენსორს ან გამაგრილებელს, რომელსაც გაჟონვა აქვს; შეცვლის გადაწყვეტილება დადასტურებულ მდგომარეობას უნდა ეფუძნებოდეს და არა ვარაუდს.

სთხოვეთ სახელოსნოს აგიხსნათ, რას გაწმენდს ან შეცვლის და როგორ გადაამოწმებს შედეგს. ამისთვის შეიძლება საჭირო იყოს მუშაობის ხელახალი შემოწმება, დაბრუნებული კოდების მოძიება და იმის დადასტურება, რომ თავდაპირველი სიმპტომი შემცირდა ან გაქრა. Junto-ს მომხმარებელი სახელოსნოები დამატებით შესასრულებელი სამუშაოების ხარჯთაღრიცხვას SMS ბმულით გიგზავნიან, რათა სამუშაოს დაწყებამდე დაეთანხმოთ შეთავაზებას. ტელეფონზე შეგიძლიათ ნახოთ შემოთავაზებული სამუშაოები და თითოეული პოზიციის ფასი. ამგვარად, დამატებით შეკეთებაზე თანხმობას გასცემთ მას შემდეგ, რაც ნახავთ, კონკრეტულად რას გთავაზობენ.

• რა მტკიცებულება მიუთითებს EGR-ზე და არა ძრავის სხვა გაუმართაობაზე?
• სარქველთან ერთად გამაგრილებელსა და არხებსაც შეამოწმებთ?
• კომპონენტი დაბინძურებულია, მექანიკურად დაზიანებულია თუ ელექტრულად გაუმართავია?
• რა აღმოჩენის შემთხვევაში გახდება შეცვლა აუცილებელი?
• როგორ დაადასტურებთ, რომ სისტემის ნორმალური მუშაობა აღდგა?

დაკავშირებული ტერმინები და თქვენი შემდეგი ნაბიჯი

EGR-თან დაკავშირებული ძირითადი ტერმინები აღწერს აირის მოძრაობის გზას ან დიაგნოსტიკისთვის გამოყენებულ ინფორმაციას. შემშვები კოლექტორი შემავალ აირს ცილინდრებს შორის ანაწილებს, EGR-ის გამაგრილებელი რეცირკულირებულ გამონაბოლქვს აგრილებს, ამძრავი კი სარქველს ამოძრავებს. დიაგნოსტიკური შეცდომის კოდი აფიქსირებს გამოვლენილ მდგომარეობას და შეკეთების სრულ ინსტრუქციას არ წარმოადგენს. ქართულად ამ დეტალს ეწოდება EGR სარქველი, ეგრ სარქველი ან გამონაბოლქვის რეცირკულაციის სარქველი. ეს სახელები ერთსა და იმავე დეტალს აღნიშნავს და არა სხვადასხვა მომსახურებას; სახელოსნოსთან საუბრისას შეგიძლიათ ნებისმიერი მათგანი გამოიყენოთ.

თქვენი შემდეგი ნაბიჯი სიმპტომებსა და მომსახურების ისტორიას უნდა დაეფუძნოს და არა გაწმენდის უნივერსალურ ინტერვალს. გადაამოწმეთ მფლობელის სახელმძღვანელო და სახელოსნოს ჰკითხეთ კონკრეტულად თქვენი ძრავისთვის განკუთვნილი მითითებები. ახსენეთ LPG/CNG-ზე გადაყვანა, შემშვებ სისტემაზე ადრე ჩატარებული სამუშაოები ან გაგრილების სისტემის შეკეთება, რადგან ამ ინფორმაციამ შეიძლება შემოწმების მიმართულებაზე იმოქმედოს. თუ ტექდათვალიერება ახლოვდება, უკვე ანთებული ძრავის ინდიკატორი შეამოწმებინეთ და უვნებლად ნუ მიიჩნევთ. შეინახეთ დიაგნოსტიკისა და შესრულებული სამუშაოების ჩანაწერები, რათა მომავალში სხვა სახელოსნომ განმეორებითი პრობლემა ახალი გაუმართაობისგან განასხვაოს.

კითხვები და პასუხები